Hiermee neem ek . . .

7 08 2017

o-family-weddings-facebook

Die mensdom se idee van trou het die afgelope dekade of wat aansienlik verander.  Die dae wat ‘n bruid byvoorbeeld uit haar kinderhuis getrou het, is waarskynlik getel.  Baie voornemende bruide bly al jare by haar lewensmaat.  In die gevalle waar hulle nog apart woon, bly sy waarskynlik op haar eie.  Niemand verwag meer dat ‘n bruid voor haar troue moet bedank nie.  Bruide dra ook nie meer wit of sluiers nie.  Dikwels word die verloofring sommer as ‘n trouring ook gebruik.  Daar is natuurlik die meer drastiese veranderinge ook.  ‘n Troue kan bestaan uit twee mense van dieselfde geslag wat hulle boedels onder een seiltjie wil gooi.

Ek merk deesdae op dat daar ‘n beweging is wat vir eens en vir altyd tradisionele troues wil uitwis.  Ek het seker al 6 artikels in 2017 gesien van hoekom seker trou tradisies afgeskaf moet word.  Dit gaan min of meer oor die feit dat ‘n vrou nie ‘n stuk eiendom is wat van eienaar verwissel nie.  Ek dink min vrouens sien die tradisies so in en baie vrouens sien met groot opgewondenheid na die tradisies uit.

As ‘n mens die TV moet glo, skryf almal deesdae hulle eie beloftes.  Ek is terloops nie seker of dit in Suid-Afrika toegelaat word nie.  Die idee is basies dat die tradisionele beloftes uitgedien is.  Mense wil nog steeds ‘n verband smee met die maat van hulle keuse, hulle wil net iets meer realisties belowe.  So glo baie mense dat dit onmoontlik is om aan een persoon die res van jou lewe gebind te wees.  Hulle wil dus nie belowe dat hulle getroud sal bly tot die dood hulle van mekaar skei nie.

Baie troupaartjies bring ook hulle kinders na die onthaal toe.  Die kinders is nou nie noodwendig altwee se kinders nie.  Dit is amper al te verwagte dat die bruid / bruidegom se kinders sekere rolle gaan vervul.  ‘n Seun gee soms sy ma weg of kan sy pa se “best man” (strooijonker) wees.  Dit is ook algemeen dat daar soms “kind gevra” word.  Dit is soos ouers vra, jy vra net jou voornemende eggenoot se kinders se toestemming om te vra.

Ek sien egter deesdae ‘n nuwe neiging.  Die voornemende stiefouer lê ook tydens die seremonie beloftes aan die kind af.

Persoonlik dink ek nogal dat dit `n mooi gebaar is.  Die kind/ers word tog deel van die nuwe familie.  Selfs al sou die getroude paar hulle eie rigtings gaan, gaan`n goeie mens nooit die kinders afskryf nie.

Wat dink julle van die nuwe trougebruike?  Het troues oor tyd verbeter of het die heiligheid van troues heeltemal verkrummel?

Breinvasbrand:  Wie het die liedjie Pasgetroud gesing?

Breinlosbrand:  Dean Kamen





Arm en Arm

1 08 2017

P1400769.JPG

Ek roem my graag daarop dat ek nie met my kop in ‘n gat lewe nie.  Ek het gewoonlik ‘n goeie idee wat in die wêreld aangaan.  Ek weet daar is mense wat nie ‘n dak oor hulle koppe het nie.  Nee, dit is nie noodwendig onder ‘n brug of in ‘n stormwatersloot in die middestad nie.  Ek was al vroeg (en laat genoeg) op straat om slapende figure op die sypadjies te onderskei.  Toegegee, ek moes al fyn trap oppad na ‘n afspraak in die stad om nie ‘n slapende raak te trap nie.

So weet ek ook dat daar vlugtelinge is.  Mense wat so desperaat is om hulle vaderlande te ontsnap, dat hulle bykans enige iets sal probeer.  Ek het al gelees van veerbote wat sink bloot net omdat daar te veel vlugtelinge daarop was.  Tog het ek nog nooit ‘n vlugteling gesien nie.  Regstelling:  tot onlangs het ek nog nooit ‘n persoon gesien wat ek as ‘n vlugteling kon eien nie.  Ek weet daar is vlugtelinge in Suid-Afrika, maar hulle lewe gewoonlik tussen ons eie mense.  Daar is seker baie te sê dat ons mense soos vlugtelinge in hulle eie land, maar die week praat ek mos oor Frankryk.

Daar is heelwat vlugtelinge in Frankryk en dit is ook geen geheim dat die Franse hulle nie juis met ope arms verwelkom nie.  Mens kan rede insien – hoeveel terroriste aanvalle was daar die laaste paar jaar in Frankryk?  En waar het die terroriste vandaan gekom?

Nou kyk, die Franse is ook maar ‘n anderste spul (my afleiding meer as my ervaring).  Julle weet seker ook wat het in die 1700’s met die adelikes en koninlikes gebeur het.  Waar hulle naaste bure in die 40’s en 50’s al van die doodstraf begin afsien het, het Frankryk nog in 1939 openbare teregstellings gehad.  Madame Guillotine het in 1977 nog twee slagoffers gehad en is in 1981 finaal afgetree.  Daar is nou nog mense wat haar wil terughê.  As ‘n mens boonop onthou dat hulle Gallië was, moet ‘n mens eerder nie aan hulle verkeerde kant kom nie.

Ek dwaal alweer af – dit is immers nou nie dat die Franse die vlugtelinge voor die voet wil uitroei nie.  Hulle soek nou net nie die vlugtelinge by hulle nie.  Die vlugtelinge het erger dinge om hulle oor te bekommer as of hulle nou welkom is.

Wat is die prentjie wat jy van ‘n vlugteling het.

Mense wat met net die nodigste (indien) enige iets vlug.  Wat bly vir jou oor as jy nie meer ‘n huis het nie?  As jy gelukkig is om nog te lewe?  As jy uit nood jou in ‘n land bevind wat jou nie goedgesind is nie, maar jou darem laat lewe?

Ek kon ‘n groepie vlugtelinge van ‘n afstand beskou waar hulle op ‘n stuk gras, waar ‘n pad vurk, uit gekamp (gewoon) het.  Ek moes ‘n paar keer daar verby gaan en die huishoudelikheid het my elke keer getref.

Elke oggend is die kamp netjies gemaak.  Al hulle besittings is netjies in ‘n bondel gesit en met iets toegegooi.  Hier het die een ma haar dogter se hare geborsel en op die ander punt het ‘n ander ma haar seun help aantrek.  Daar was self die een oggend ‘n “bakleiery” tussen ‘n ma en ‘n kind wat nie iets wou doen nie.  Deur die dag was die stukkie gras verlate behalwe vir die netjies bondels en saans is daar kamp gemaak.

Soos reeds genoem, het ek al daklose mense gesien en gewoonlik is hulle verby die punt van omgee.  Hierdie mense gee nog om, hulle het nog trots en in ‘n vreemde, teensinnige land, het hulle nog hoop.

Daar word gesê dat ‘n mens arm mense en arm mense kry.  Die groepie vlugtelinge mag arm van besittings wees, maar nie arm van gees nie.  Mag hulle hoop nie beskaam word nie.

Breinvasbrand:  Wat is Gallië in Engels?

Breinlosbrand:  Krappie en Fakkel was reg met Euro.





En terug na vroedvroue

3 10 2016

Ek het al lankal gewonder hoekom babas deesdae altyd deur ‘n ginekoloog in die wêreld ingehelp word.  Nie so lank gelede nie het vrouens met ‘n vroedvrou by die huis gekraam.  Daar is nou nog vrouens wat die praktyk verkies.  In die tyd wat ek gevul het, was gewone huisdokters die norm.  Dit was in die tyd en dae wat ‘n huisdokters nog operasies gedoen het, dus kon hulle ook met ‘n keiser help as dit moes.  Dit is nou nie dat ek so oud soos die berge is nie.  In elk geval, die afgelope dekade of twee het ginekoloë was ginekoloë verantwoordelik om babas te vang.

Ek moet nou ook noem dat ‘n ginekoloog mos eintlik ‘n ginekoloog en verloskundige is.  OBGYN soos die Amerikaners hulle noem.  As ek die storie regverstaan, is die vrouedele die ginekoloog se werk en die babas die verloskundiges se werk.  Siende dat net ‘n ginekoloog bevoeg is vir ‘n papsmeer, het baie vroue hulle eie persoonlike ginekoloog ook.  Al is daar geen planne vir ‘n pienkvoetjie nie.

Nou begin alhoemeer ginekoloë die verloskundige deel van hulle name skrap.  Dit is nie soseer ‘n geval dat hulle hou van ‘n rustige nagrus nie – keisers het reeds daarvoor gesorg.  Dit is ook nie dat hulle bang is om hulle hande vuil te maak met bevallings nie.  Die meeste van hulle kan bloot nie meer die versekering bekostig wat hulle moet hê om ‘n vrou in kraam te kan bystaan nie.

Ek praat nou uit geheue van ‘n artikel wat ek onlangs gelees het.  Blykbaar is die versekering vir verloskunde R650 000 per jaar.  Dit werk glo op R4000 per bevalling uit.  Skielik verstaan ek ook hoekom dokters kla dat hulle krepeer van armoede.  Ek gee hulle heeltemal gelyk – dit is ‘n fortuin.

Die versekeringmakelaars gooi ook maar hulle hande in die lug.  ‘n Glipsie by geboorte is maar ‘n duur storie.  Boonop neem dit soms jare voordat die foutjie ontdek kan word, die hulpelose baba is soms al ‘n volwassene.  Natuurlik moet iemand betaal vir die voorval en die versekering moet dit dek uit die premies wat ingewin is.

Die blote feit dat die versekering so buitengewoon hoog is, is ‘n aanduiding dat eise nie net teoreties is nie.  Vraag is dus of dokters nalatig of roekeloos met bevallings is?  Of hardloop mense deesdae te maklik om ‘n eis te gaan instel?  Ek neem aan vroedvroue sal seker soortgelyke versekering moet hê.  Gaan mense maar eendag op eie genade hulle babas moet baar?  Gaan hulle professionele mense vrywaring moet gee teen moontlike eise?  Dan weer, aan die ander kant, wie neem verantwoordelikheid as daar iets met die geboorte fout gaan?

Wat dink julle?

Breinvasbrand:  Watter karakter in die Cosby Show was ‘n ginekoloog?

Breinlosbrand:  Olga was reg met 2001.





Wat is ‘n skool sonder reels?

31 08 2016

Ek het noudie dag gehoor van ‘n tienerseun wat ‘n tattoe vir sy verjaarsdag gesoek het.  Dadelik het ek gewonder wat die skoolreëls omtrent tattoes is.  Ek vermoed dat ‘n tattoe nie goed vertoon in ‘n skooluniform nie, maar dit is nou nie dat die oortreder huistoe gestuur kan word om dit te gaan afwas nie.  As die tattoe eers daar is, is dit daar.  Die enigste manier om dit uit die skoolgronde te verwyder is met mens en al.  Nogtans kan jy seker nie iemand ‘n opvoeding ontsê oor ‘n tattoe nie.

My skool het nie reëls omtrent tattoes gehad nie.  Dit was bloot ondenkbaar dat ‘n skoolkind ‘n tattoe kon kry.  Dit blyk egter dat ons nog baie onskuldig was.  Baie ander skole het daaroor reëls gehad, lank voordat ek die hoërskoolbanke getref het.  Dit is nogal snaaks hoe baie mense nie hulle skoolliede (wat ten minste een keer ‘n week gesing was) kan onthou nie, maar hoe hulle skoolreëls altyd by hulle sal bly.

Soos 4 vingers bevoorbeeld.  Dit was die grootste afstand wat jou rok van die grond af mag gewees het as jy gekniel het.  Ouer dames ken dit seker as die 2 vingers reël.  Gekleurde hare was uit soos koekies in ‘n weeshuis.  Ek verstaan skole laat dit deesdae toe.  Jou kuif mag nie in jou oë gehang het nie en die oomblik as jou hare oor jou kraag gehang het, moes dit vasgemaak word.  Laasgenoemde was ‘n toegewing wat natuurlik net vir meisies gegeld het.  ‘n Ander gewilde een was dat jou naels nie oor jou vingerpunte mag gesteek het nie.  Meisies mag net ‘n seëlring en een oorbel per oor gedra het.  Die aanvaarbare oorbelle was natuurlik voorgeskryf.

Hoe enige van die reëls van jou ‘n beter student sou maak, het ek geen idee nie.  Nogtans was die reëls nie onredelik nie en niemand is dood daarvan nie.  Wel, seker ook maar met genade.  Party mense het niks daarvan gehou nie en het onderwysers se geduld tot die uiterstes beproef daaroor.  Ek neem aan dat daar met sekerheid gesê kan word as die reëls nie daar was nie, sou daar oor iets anders gerebelleer geword het.

In die tyd wat gekleurde kinders die skole ingekom het, was hulle onderworpe aan dieselfde reëls.  Tot ‘n mate, Moslem meisies was toegelaat om ‘n langbroek onder hulle rokke te dra en om hulle hoofde te bedek.  Dit was immers hulle geloofsvereistes.  Swart meisies se hare was nie voorgeskryf nie – wel, behalwe dat hulle kuiwe nie in hulle oë mag gehang het nie en dat hulle hare moes vas wees as dit oor hulle krae gehang het.  Persoonlik vind ek dit ‘n tikkie vergesog om kinders te dwing om hulle natuurlike hare te laat reguit maak.

Is daar vandag nog plek vir skoolreëls of trek dit net die aandag af van wat werklik belangrik is?  Wat is die nut van skole sonder reëls?  Mens kan mos self jou kind leer lees, skryf en reken, en dan ‘n boek in die hand stop.  Kan reëls rassisties wees?  Is reëls wat vir ‘n sekere ras geskryf is nie rassisties nie?

Breinvasbrand:  Waar is Helpmekaar Kollege gesetel?

Breinlosbrand:  Mnr Nel was eerste reg met Britanje. 





Reg en regverdig

7 07 2016

6 jaar tronkstraf vir moord is vir baie mense ‘n bietjie dik vir ‘n daaler.  Ek is geen regskenner nie, maar ek is seker die storie gaan weer in die Appélhof draai.  Die reg sal seker sy gang gaan, maar baie mense is bitter ongelukkig daaroor.  Iemand het juis gister op Twitter die volgende kwyt geraak:  “Dear Black Child.  Don’t go killing others thinking you are #OscarPistorius, you’ll NOT get a lighter sentence than 15 years in jail.” 

Daar is baie te sê oor die tweet (en ander in dieselfde lyn), maar dit verander nie die persepsie wat daar tans heers nie.  Die reg is inherent rassisties.  Dit is terloops nie net ‘n plaaslike persepsie nie.  Ek is te lui om nou te gaan soek, maar daar was in Amerika navorsing gedoen wat gewys het dat gekleurdes deurlopend swaarder strawwe as hulle ligte tydgenote kry.  Dit is natuurlik ook ‘n ekonomiese vraagstuk, maar dan word daar weer rede gesoek oor hoekom gekleurdes in ‘n slegter finansiële posisie is.

Vraag is egter:  “Word ‘n 6 jaar tronkstraf gekoop met ‘n ligte vel, ‘n gestremdheid of ‘n sak vol geld?”  Feit is dat die gelukkige oortreder finansieel geruïneer is.  Dit is iemand wat skatryk was voor die moord en wat uit ‘n ryk familie gekom het.  Goeie regspersone is nie goedkoop nie en is nie vir elkeen beskore nie.

Kom ons neem vir Pieter (‘n kelner), Fatima (‘n klerk), Thando (‘n motorwerktuigkundige) en Avatar (‘n persoon met ongespesifiseerde ras en geslag).  Maandagaand het hulle elkeen in afsonderlike gevalle aan hulle buurman se deur geklop, ‘n pistool teen die man se kop gedruk en die sneller getrek.  Hy het in die voorval gesterf en die beskuldige is met bloed op sy/haar hande in hegtenis geneem.  Elkeen se motief is dat dit ‘n donkermaan was.

Vraag is nou wie gaan die lankste trunk toe?  Wie kry die vinnigste parool?  Met die beskikbare feite en ‘n regverdige regstelsel, behoort elkeen ewe lank tronk toe te gaan en ewe gou vir parool in aanmerking te kom.  Is dit regtig die geval?  Wie gaan die minste simpatie kry?  Sou daar ‘n verskil gewees het as die slagoffers wit was?  Wat daarvan as die slagoffers swart was?  Wie sou dan die grootste vark in die verhaal gewees het?

Kom ons veronderstel dat die reg regverdig is en dat Pieter, Fatima en Thando elkeen lewenslank tronk toe gestuur is.  Avatar het egter ‘n kelder vol Krugerrande.  Hy huur die beste advokaat in die land.  Die advokaat gaan argumenteer dat Avatar vas geglo het hy skiet ‘n spook.  Hy haal presedente aan van soortgelyke gevalle waar die oortreder vrygespreek is.  Verder het hy ‘n wêreldbekende wat getuig dat die fases van die maan ‘n mens se goeie oordeel kan belemmer.  Na ‘n 3 jaar lange saak, het Avatar nie meer een Krugerrand oor nie, maar hy/sy kry tronkstraf van 8 jaar.

Is Pieter, Fatima en Thando regverdig behandel?  Hulle het immers presies dieselfde misdaad gepleeg as Avatar?  Word regverdigheid net met geld gekoop?  Sou Avatar se velkleur die skaal se gewig geaffekteer het?

Hoeveel vertroue kan jy in die reg stel?

Breinvasbrand:  Waar is die hoogste Hof van Appél in Suid-Afrika gesetel?

Breinlosbrand:  Olga was reg met Bud van sy gunsteling bier, Budweiser, en Spencer van sy gunsteling akteur, Spencer Tracey.





Waardigheid kom nie met rooi karre nie

11 05 2016

Ek is altyd verstom oor hoe onkundig (die regte woord is eintlig ignorant) mense oor armoede is.  Ek was byvoorbeeld eendag by ‘n seminaar oor menshandel gewees.  Die een vrou het opgespring en verkondig dat sy armoede ken.  Na die tweede wêreldoorlog kon haar familie nie suiker bekostig nie.  Hulle kon darem wel elke aand met ‘n vol maag lekker warm slaap.

Vroeër vanjaar was daar ook baie gemor oor die dagbesoekers by die strande.  Daar was verduidelik dat die dagbesoekers die hele jaar lank spaar om op die een dag hulle voete by die see te kom afspoel.  Dadelik het iemand hulle self verdedig dat hulle ook die heel jaar spaar.  Daar is ‘n verskil.  Die tweede groep kan darem akkomodasie vir verskeie nagte, akkomodasie en betroubare vervoer bekostig.

Dit is eintlik ironies, dat die meerderheid van die wêreld se bevolking brandarm is, maar dat diegene aan die anderkant nie eintlik die konsep van arm begryp nie.  Ek gaan nie met oogklappe deur die lewe nie, maar selfs ek kan met tye onkant betrap word oor hoe arm mense kan wees.

Vroeër vanjaar het ek ‘n artikel gelees waarin gemor was oor belasting op tampons.  Die argument is dat vrouens nie ‘n keuse het of hulle wil menustrueer nie.  Hulle moet!  Dus is dit onregverdig om belasting – veral luukse belasting – op die ware te hef.  Dit was ‘n Britse artikel en blykbaar is daar nie belasting op kondome nie, omdat dit as ‘n noodsaaklike item beskou word.  Dit is ‘n baie interessante debat, maar wat het dit te doen met armoede?

Dit kan nogal ‘n gesukkel wees as die tannie met die rooi karretjie jou onverhoeds betrap.  Vir die bevoorregtes, is dit ‘n irritasie.  As jy nie voorsiening gemaak het nie, kan jy vinnig ‘n plan maak as dit moet.  Al moet jy belasting daarop betaal.  Wat as jy egter nie doekies of tampons kan bekostig nie?  Mens moet eet ook en dit is nie juis aptytlik nie?

Dit is presies die lot wat glo 2.1 miljoen meisies en vroue in Suid-Afrika raak.  Hulle probeer maar oor die wegkom met gras, blare, papier of selfs gebruikte doekies (nie noodwendig hulle eie nie).  Die probleem is so erg dat hulle tot 5 dae ‘n maand (het ek iewers gelees) eerder by die huis moet bly en klaar bloei.  Hulle mis dus tot 5 dae ‘n maand werk en / of skool.  Dit help natuurlik nie om die nodige sanitêreware te kan bekostig nie.

Behalwe nou vir die idee van gebruikte doekies, maar die hele idee my naar.  Die tannie is nou geen plesier om te onthaal nie, maar dit behoort nie jou lewe tot ‘n stilstand te bring nie.

Wat kan ‘n mens daaromtrent doen?  Ek verstaan dat daar groepe is wat herbruikbare doekies ontwikkel het.  Jy was dit glo soos dit gebruik word.

Dit laat my nou natuurlik oor weggooidoeke wonder.  Niemand gebruik mos meer gewone doeke nie.  As jy egter nie sanitêreware kan bekostig nie, wat doen jy dan as ‘n baba opdaag?

Breinvasbrand:  Wie het die eerste moderne tapons gepatenteer?

Breinlosbrand:  Olga was reg met 30 Junie 1921.





Verarming in werking

9 05 2016

Ek bly langs ‘n huurhuis.  Klokslag, elke jaar Oktober, kry ek nuwe bure.  Presies op die 1ste Oktober.  Hoekom?  Die huur word elke jaar met 10% opgestoot.  Die inwoners kan dan nie meer die huur bekostig nie en gaan soek dan na ‘n ander heenkome.  Natuurlik na ‘n effens goedkoper plekkie wat waarskynlik ook ‘n ‘swakker’ huis of in ‘n slegter buurt sal wees.  Kortom, hulle lewensstandaard neem jaar na jaar af.  Hulle word dus stelselmatig armer en armer.

Ek is geen ekonoom nie.  Soos ek die storie verstaan is inflasie die gemiddelde koers waarmee pryse verhoog word.  In Suid-Afrika staan dit blykbaar op 6% (min of meer).  Ek wonder dikwels hoe word daar op 6% bereken.  Huur gaan oor die algemeen met 10% op – die maksimum wat huur mee kan styg.  Elektrisiteit styg jaarliks met meer as 10%.  As Eskom hulle sin kry, sal dit nader aan 20% wees.  Elke keer as die petrolprys styg, styg die prys van kos en gebruiksware.  Daar was boonop nou ‘n droogte, dus is suiwel, groente, vrugte en vleis deur die dak.

Om ‘n inflasie van 6% te kry, moet die styging van ander ware laer wees om op te maak vir die goed wat met meer as 6% styg.  Dit voel net skeef.  Wat het net met 6% toegeneem?  Ek is nie juis groot op inkopies doen nie.

In elk geval, dit is net een kant van die munt.  Salarisse neem gewoonlik net toe om inflasie te dek.  As jy gelukkig is, ek het al baie gehoor van mense wat in jare geen verhoging gekry het nie.  Buitendien, die eerste hap uit jou salaris gaan vir die regeringskoffers.  Jou salaris styg dalk (as jy gelukkig is) met 7%, maar gewoonlik eindig daar minder as 7% ekstra in jou rekening.

Maak nie saak hoe ek daarna kyk nie, dit bly ‘n gemors.  Of het ek heeltemaal die kat aan die stert beet?

Hoe maak jy die beste gebruik van elke 100c in ‘n Rand?  Hoe sit jy vir inflasie ore aan?

Breinvasbrand:  Wanneer het die Reserwe Bank geopen?

Breinlosbrand:  Olga was reg met Absalom.