Fees must fall

27 10 2015

Iewers het iemand genoeg dat verlede week se studente oproer die grootste sedert 1976 was.  Daar was darem nie studente doodgeskiet nie, maar die waterkanonne en ander afskrikmiddels het gewerk.  Studente was onversetlik.  Hulle het op geen verhoging vir die 2016 akademiese jaar aangedring nie.  Hulle het voet by stuk gehou en het op die einde hulle sin gekry.  Blykbaar is almal nie gelukkig nie.  WITS soek gratis onderwys en AFRIFORUM kla verder oor hulle reg op onderrig, in Afrikaans en dat alle kwotas summier geskrap word.

‘n Besige week onder studente.  Veral as ‘n mens in ag neem dat die jakarandas se blomtyd aan die verbygaan is.  Dit is dus eksamentyd, nie die mees ideale tyd om te gaan protesteer nie.  Die studente het nogal wye steun geniet.  Elke politieke party behalwe die ANC was bankvas agter hulle.  Elke twitter rekening het hulle steun bevestig.  Max Price, Universiteit van Kaapstad, se seun was selfs een van die wat tydens die betogings gearresteer is.  Price was vinnig om te verkondig dat hy trots op sy seun is.

Gratis onderwys is seker nie ‘n slegte ding nie.  Dit is natuurlik hartseer dat verdienstelike jongmense op naskoolse studie uitmis omdat hulle dit nie kan bekostig nie.  Die voorstanders van gratis onderwys argumenteer dat meer gegradueerdes, ‘n groter arbeidsmag sal beteken wat natuurlik ‘n groter belastingbron sal wees.  Daar sal dan ook minder staatstoelae betaal hoef te word.  Dit klink Utopies.  Waarskynlik omdat Utopië ‘n fiktiewe wêreld is.

Daar is ‘n ander kant ook.  Ten spyte daarvan dat universiteit opleiding so duur is en nie toeganklik vir almal is nie, is daar baie gradueerdes wat sukkel om werk te kry.  Gaan die arbeidsmag dan werklik vergroot?  Suid-Afrika kort immers werkskeppers en dit is nie noodwendig ‘n snotneus met ‘n splinternuwe graad nie.

Netsoos daar mense is wat dit doodeenvoudig nie kan bekostig om te studeer nie, is daar ander wat die voorreg om te studeer misbruik.  Daar is studente wat jare (dekades) lank op universiteite sit sonder om iets te bereik.  Gaan gratis onderrig dit nie vererger nie.  Dit is nie noodwendig die lui studente wat nie wil gaan werk nie.  Ek ken ‘n meisie wat voor my op skool was.  Teen die tyd wat ek graad gevang het, was sy nog steeds ‘n eerste jaar.  Nie omdat sy gedruip het of sleg gevaar het nie.  Sy is een van daardie mense wat elke wakker oomblik agter die boeke spandeer.  Sy het net nooit met haar ‘gekose’ graad deur gedruk nie.  Sy het onder meer keuring vir medies, tandheelkunde, aptekerswese en veearts en nykunde gehad, maar altyd besluit dit is nie vir haar nie.  (Ek wonder nou, is sy nog steeds ‘n eerste jaar?).

Ek het nou-nou ‘n opskrif gesien dat die onderwys department nie van hulle posisie wil afsien dat druipelinge deur gesit mag word nie.  Blykbaar doen dit geen kind goed om agter te bly nie.  Sal die kinders met die mentaliteit wil universiteit toe wil gaan?  Wat sal dit vir ons standaarde beteken?  Veral as die voornemende studente nie kan lees of skryf nie?  Behoort skole nie eerstens gratis te wees nie?

Wat gaan die implikasie wees as elke Jan, Mart, Sipho en Thandi ‘n graad het?  Gaan straatveërs in die toekoms ‘n BA graad benodig?

Persoonlik is ek nie teen gratis onderrig nie.  Ek betaal immers self om verder te studeer.  Ek is net nie so seker of ‘n ‘Free for all’ gaan werk nie.  Sekerlik moet daar nog streng toelatingvereistes wees en moet die studie in ‘n sekere tyd afgehandel word.  Dalk moet die staat vir almal ‘n kans gee om gratis volgens hulle sterkste aanleg / aanlegte te kwalifiseer.  Dus as jou aanlegte wys jy moet ‘n rekenmeester wees, betaal die staat vir jou B.Com (rek) graad.  As jou aanlegte wys dat jy ‘n loodgieter moet wees, betaal die staat vir jou loodgieter opleiding.  Jy gaan word nie net ‘n dokter omdat jy dit gratis kon doen, kon eis het op keuring en boonop deur gedruk is nie.  Veral as jy nie die aanleg en/of intellek daarvoor het nie.

Wat reken julle is die oplossing?

Breinvasbrand:  Wie kwalifiseer in Duitsland vir gratis naskoolse studies?

Breinlosbrand:  Olga was reg met 1918.

Advertisements