Motte stories

26 09 2012

Ek moet erken dat ek nou nie die grootste kenner van Oom Neels (ook bekend as CJ Langenhoven) se werk is nie, maar ek het nogal bewondering vir die man.  Vir die mens wat hy was, nie noodwendig sy werke nie.  Die oom het ‘n paar lewenswyshede gehad wat mens jou ore aan kan uitleen.  Een wat ek vandag wil noem is die gedig “Die mot en die kers“. 

Die mot en die kers
Die ander motte is dom en dwaas,
Maar ek sal vér van die kers af bly;
Hier vér uit die skemerte sal ek kyk,
Hier vér is dit veilig en kyk is vry.

Maar ek hoef nie van éénkant net te kyk –
Ek vlieg op dieselfde afstand om,
Dan weet ek van álkant af hoe hy lyk,
Om beter te sorg om nie nader te kom.

My sirkel was skeef en ingebuig,
Maar dáár ook nog, waar ek naaste was,
Het niks gebeur – ek maak verniet
My velling so groot en so vér van die as.

Die wieletjie draai ál vinniger om,
En die lig en die gloed word ál groter genot:
En die vellings word nouer ál rondom die as –
En die end van die wiel is die as van die mot.

Weereens, die enigste poësie wat ek ken, is die wat ek op skool moes doen.  Siende dat skole min of meer dieselfde doen, verwag ek dat almal wat Afrikaans as ‘n vak gehad het, die gedig behoort te ken.  Helaas is dit nie die geval nie. 

In almal se agterkop is daar darem ‘n begrip van hoe ‘n mot na ‘n kers aangetrek word.  Dit strek selfs sover as dat dit vir die mot baie gevaarlik is om na die kers aangetrek te word.  Tog is die gedig van Langenhoven soveel meer.  Hoe dikwels word die mens nie gekonfronteer met iets wat gevaarlik is nie, hoe dikwels speel hulle tog nie saam nie, vol vertroue dat hulle die gevaar gaan vermy?  Tog, op die einde val hulle tog in die strik wat hulle verseker geweet het hulle gaan vermy. 

Elke paar weke duik daar weer proteste en bekgevegde vir die behoud van Afrikaans op.  Tog moet ek liggies wonder of dit nie meer oor die kans vir ‘n lekker geveg gaan, as oor die liefde van die Taal nie.  Hoe ver is mense bereid om self hand in eie boesem te steek om die taal te ontdek, bewaar en uit te brei?  Jy kan tog nie iets bewaar wat jy nie ken nie en netso kan jy nie iets liefhê wat jy nie ken en goed ken nie. 

Hoeveel moeite doen Afrikaners self om hulle taal te ken en om dit goed te ken?  Hoe leer jy ‘n taal ken?  Is dit in die literatuur?

Wat dink julle?

Breinvasbrand:  Wie sing die liedjie met die volgende openingsreëls?

She Comes around like a wild fire, and like a moth drawn to a flame
I’m on my way to being burned up once again.
Breinlosbrand:  Olga was reg met Lenie van Velden.